Ludność Afryki stanowi obecnie ok. ponad 800 mln., czyli ok. 15% ludności świata, jednocześnie jest to kontynent o najszybszym przyroście naturalnym. A znacząca część społeczeństw stanowią dzieci i młodzież poniżej 19 roku życia.

Największe skupiska ludności występują na obszarach o najkorzystniejszych warunkach naturalnych. Są to przede wszystkim: Dolina Nilu, wybrzeże Zatoki Gwinejskiej (głównie południowa Nigeria), okolice Jeziora Wiktorii oraz nadmorska strefa krajów Maghrebu. Z kolei pustynia Namib, znaczne obszary Sahary czy Kotlina Kongo to tereny niemal bezludne.

Afryka jest kontynentem bardzo zróżnicowanym etnicznie, językowo i kulturowo. Podstawowy podział, jaki zwykle się stosuje w klasyfikacji ludności tego obszaru, to wyodrębnienie Afryki Północnej zamieszkanej przez ludność białą, europoidalną oraz Afryki Czarnej, na południe od Sahary. Jest to jednak podział bardzo uproszczony, oparty wyłącznie na cechach rasowych. Z kolei podział polityczny, odziedziczony po epoce kolonialnej, w większości nie respektuje granic występowania poszczególnych grup etnicznych.

Poważnym utrudnieniem w precyzyjnym określeniu grup etnicznych i językowych jest niezwykła mobilność mieszkańców tego kontynentu powodująca stałe mieszanie się grup oraz liczne zapożyczenia językowe i kulturowe. Afrykańczycy, szczególnie ludność mieszkająca na południe od Sahary, chętnie podróżują i przemieszczają a wędrówka stanowi w pewnym stopniu sposób ich życia. Tak było przed wiekami i tak jest również obecnie. Dawniej sprzyjały temu warunki naturalne (ogromne przestrzenie praktycznie pozbawione naturalnych przeszkód takich jak wysokie góry, obszary podmokłe czy rzeki), typ gospodarowania oraz koczowniczy lub półkoczowniczy tryb życia (np. pasterstwo). Współcześnie migrację, przede wszystkim ze wsi do miast, wymusza sytuacja gospodarcza. W wielu regionach migracja na dużą skalę jest też konsekwencją licznych konfliktów na tym kontynencie.

W Afryce istnieje tu ok. 1200 języków, a niektórzy językoznawczy szacują ich liczbę nawet na 1500. Najszerzej rozpowszechnione to: w Afryce północnej arabski, którym posługuje się ok. 165 mln., w Afryce północno-wschodniej amharski (ok. 15 mln.), oromo i somali, w Afryce wschodniej: suahili (ok. 35 mln.), rwanda i szona, w Afryce zachodniej: hausa (ok. 40 mln.), joruba, fulani i ibo, w Afryce środkowej kongo (ok. 8 mln.) a w Afryce południowej: zulu (ok. 7 mln.).

Malawi

Malawi

Malawi

Malawi

Etiopia

Etiopia

Burundi

Tanzania

Nigeria

Nigeria

Nigeria

Nigeria

tekst: Agnieszka Dziarmaga – Czajkowska

autorzy zdjęć: Aleksandra Gutowska, pracownicy i wolontariusze Salezjańskiego Wolontariatu Misyjnego Młodzi Światu oraz bank zdjęć Europe Aid.