dziewczynki w stroju tradycyjnym

Wśród mieszkanek Regionu Indian Purépecha z Meksyku nadal w modzie jest garderoba tradycyjna.

Strój ten składa się z białej bluzki (w języku purépecha zwanej guanengo). Wyszywana jest ona misternym haftem krzyżykowym przedstawiającym najczęściej motywy roślinne, zwierzęce, ale bywa również że jest to wizerunek świętego. Do rękawów przywiązywane są sznurki z barwnymi frędzlami, które opadając w dół poruszane są każdym ruchem ręki.

Spódnica jest najbardziej złożoną częścią tradycyjnej garderoby. Najpierw nakładana jest biała, prosta spódnica, która pełni rolę halki. Należy ją odpowiednio plisować tworząc drobne zakładki. Na nią zakłada się czarną, ciężką, wełniana spódnicę, której część tylna również jest plisowana. Obie spódnice przewiązuje się paskiem z kolorowego tkanego materiału zwanego faja, kilkakrotnie wokół pasa. Pasek musi bardzo mocno przylegać do ciała kobiety, aby utrzymać obie spódnice. Poruszanie się w takim ?gorsecie? nie sprawia Indiankom jednak trudności, gdyż już jako kilkuletnie dziewczynki ubierane są w taki strój. W niektórych społecznościach pasek ten obwiązywany jest dodatkowo sznurkiem, na którym zawieszone są duże, kolorowe frędzle ozdabiające tył spódnicy. Na spódnicę zakładany jest fartuch z barwnego aksamitu, obszywany białą koronką.

Jednak to długi, szeroki szal, zwany rebozo, jest częścią garderoby, bez której nie można wyobrazić sobie żadnej indiańskiej kobiety. Uważa się, że rebozo jest dla kobiety tym, czym sobrero dla mężczyzny. Zwykle szal ten jest tkany ręcznie. W Meksyku istnieje olbrzymia różnorodność kolorów, wzorów i materiałów, z jakich wykonane jest rebozo. Tradycyjne rebozo w Regionie Purépecha jest czarne z pionowymi niebieskimi i białymi paskami. Ozdobą każdego takiego szalu są splecione frędzle kończące go z jego obu krótszych stron. Z okazji chrzcin, ślubów, a także świąt ku czci lokalnych świętych nakładane jest rebozo jedwabne, którego frędzle przypominają skrzydło barwnego ptaka. Szal noszony w domu, przy pracy, czy przy okazji zakupów jest prosty, wełniany bądź bawełniany. Rebozo może być zakładane w różny sposób w zależności od sytuacji, od pozostałych części garderoby, od gustu i w końcu także od potrzeby. Na co dzień służy, między innymi, do ochrony przed słońcem, czy zimnem, do przenoszenia pakunków, a także doskonale nosi się w nim małe dzieci.

Obowiązkowo każda kobieta w uszach ma złote lub pozłacane kolczyki w kształcie dużego kółka. Niektóre z tych kolczyków są zdobione wyrafinowanymi wzorami, zwykle jednak mają prosta formę.

Podczas wykonywania niektórych tradycyjnych tańców, w ramach ceremonii ku czci patronów społeczności, do strojów dodawane są inne elementy, np. kapelusze czy chustki. Figurka Matki Boskiej, jednej z patronek społeczności, również ubierana jest w tradycyjny strój tego regionu.

matka boska w stroju

Części stroju noszone na co dzień są mniej ozdobne od tych, które nakładane są z okazji fiest rodzinnych bądź świąt religijnych, kiedy to każda kobieta stara się wyglądać najdostojniej. Dumą każdej Indianki jest skompletowanie eleganckiego stroju, co trwa niekiedy kilka lat, gdyż poszczególne jego części kosztują kilka tysięcy peso. Rozwinięty jest także system pożyczania bluzek, spódnic, fartuchów od krewnych i koleżanek. Gdy nadchodzi duża fiesta kobieta ustala, od kogo pożyczy poszczególne części stroju i co komu sama pożyczy. Założenie stroju jest skomplikowane, dlatego ubierając się na ważne uroczystości kobiety pomagają sobie nawzajem, aby wszystkie części były odpowiednio ułożone.

Na co dzień młode elegantki tradycyjne części ubrania łączą z garderobą współczesną. Na przykład młode dziewczyny wolą nosić jeansy i przylegającą do ciała koszulkę z dekoltem, ale na ramiona narzucają rebozo.

Zmiany widoczne są również w modzie ślubnej. Pan młody zawsze występuje w garniturze, ale strój panny młodej zależy już od jej wyboru. Może być to biała elegancka suknia z welonem, ale nieraz jest to nadal strój tradycyjny.

Wszystkie części stroju wykonywane są przez artesanos, rzemieślników ludowych. Często kobiety same potrafią wiązać frędzle rebozo, wyszywać, bądź szyć fartuchy. Jednak tkaniem rebozo zajmują się lokalni specjaliści, którzy posiadają do tego odpowiednie warsztaty tkackie.

Tekst i zdjęcia Anna Wądołowska